Tam Protezler

Protez nedir?

Ağızdaki dişlerin kaybedilmesi sonucu meydana gelen boşlukların yapay maddelerle tamamlanmasını sağlamak için yapılan apareylerdir. Halk arasında “takma diş” olarak da bilinir. Protetik tedavi seri bir imalat değil her hasta için ve her hastanın çeşitli özelliklerine göre düşünülüp planlanan kişiye özel bir tedavi şeklidir. Protezlerin yapımı klinik ve laboratuvar olarak çok çeşitli evreleri içerir. Bir protezin başarı veya başarısızlığı öncelikle teşhis ve bunu takiben tedavi planlamasına dayanır. Hastaları dikkatli bir şekilde muayene ederek gerekli bilgilerin toplanması, sorular sorarak isteklerinin belirlenmesi, eski protezi varsa nelerden memnun olmadığının anlaşılması, hastanın psikolojik durumunun gözlenmesi hekim için çok gerekli teşhis evresini oluştur.
62b907ac74cae809db787a004d8a258d
  1. Hastanın yemek yiyebilmesini ve böylece beslenmesini sağlamak (Fonksiyon ) : Protezler hastaların çiğneyebilmesini ve beslenebilmesini sağlar. besinlerin iyi çiğnenmemesi sindirim rahatsızlıklarına neden olur. çok uzun yıllar dişsiz kalmış ve protez yaptırmamış insanlar çiğneyebildiklerini düşünmelerine ragmen aslinda cene ve eklemlerine zarar vermektedirler.dengeli beslenebilmek için her türlü besinin alınması gerekir ve bunun içinde dişlere ve iyi çiğnemeye ihtiyac vardır.
  2. Hastanın estetiğini sağlamak: Estetik tarih boyunca özellikle günümüzde çok önemli bir konudur. Dişsiz insanların başkaları tarafından görülmesi değil, kendilerinin aynaya bakması bile mental bir travma oluşturabilir. Bu nedenle protezlerin ikinci büyük amacı estetik kaynaklıdır.
  3. Hastanın güzel ve anlaşılabilir konuşmasını sağlamak (Fonasyon) : Seslerin oluşum mekanizmasında dişler en onemlıorganlardır. Dişlerin olmaması anlaşılabilir konuşmamaya neden olur. Protezlerin yapımı ile bu durum düzeltilebilir . hatalı protez yapımı sonucu insanların kötü konuşmaları da görülebilir. Veya başlangıçtaki alışma döneminde belki bazı sesler bozuk telaffuz edilebilir. genel olarak iyi yapılmış protezler hastanın düzgün ve anlaşılabilir konuşmasını sağlar.
  4. Dişsizlikten kaynaklanan psikolojik sorunları ortadan kaldırmak: Dişleri olmayan bir insanın toplum içinde bulunması, insanlar ılıskıleri , kadın -erkek ilişkileri gibi durumlardaozguven eksıklıgıneneden olur . Dişlerin yapımı ile hasta kendine güvenini kazanır ve psikolojik acıdan sağlıklı bir hale gelir.
  5. Dokuların devamlılığını ve bütünlüğünü korumak : Gerek yumuşak (mukoza) gerekse sert (kemik) dokuların sağlıklı olabilmeleri ve devamlılıklarını koruyabilmeleri için fonksiyonel basınç almaları gerekir. Basınç aralıklı ve kısa süreli olmalıdır.Böylece kan dolaşımı stimüle edilmiş ve kemik dokusunda da yeni kemik yapımı faaliyeti kamçılanmış olur. İşte bu nedenle protez yapım amaçlarından en önemlisi dokuların devamlılığını ve bütünlüğünü korumaktır .

Kaç Türlü Protez Vardır?

  • Sabit Protezler (kron-köprü benzeri yapıştırmalı protezler)
  • Hareketli Protezler (total ya da bölümlü protezler)
  • implant üstü protezler (sabit veya hareketli)

Sabit Protezler (kronlar köprü protezleri)

Kron Nedir?
Dişte; çürük, kırık, çatlama gibi nedenlerle oluşmuş aşırı harabiyet durumunda dişi koruma altına alma amacıyla yapılan restorasyonlardır. Dis kronlanirken yarisi on arka ve kesici kenarlardan asindirilir..
Hangi Durumlarda Uygulanır?
  • Cürük diş dokusunun temizlenmesi sonucu dolgu ya da inlay yapılabilecek yeterli alanın kkalmamasi
  • Eksik dis bolgesine implant yapildiysa implantin ust yapisi olarak
  • Kanal tedavisi sonrasi gucsuzlesen disi koruma altina almak amaciyla
  • Kırık dislerde disin devamliligii saglamak için
  • Dis sikma gicirdatma, asitli iceceklerin asiri tuketilmasi nedeniyle olusan asinmalarda
  • Dis dizisindeki duzensizliklerin estetik olarak duzeltilmesi amaciyla disler kuronlanir.
Kuronun Alternatifi Nedir?

Dis kuronlanirken yarisindancogu asindirilarak kucultulur.Eger dislerin durumu uygunsa on dislerde biraz daha konservatif bir yontem olan porselen laminalar tercih edilebilir.Arka azi dislerde de porselen inley onley dolgular tercih edilir.

Kronlar 2 çeşittir;
    1. Metal Destekli Seramik Kronlar ve köpruler

Aşırı madde kaybına uğramış dişlerin restorasyonu için yaptığımız kuron veya köprü protezlerini normalde altyapılarını metal olarak imal eder ve üstteki porselenin kırılmamasını sağlarız. Metal destekli porselenlerin alt yapısında kullanılan bazı metallere karşı (nikel vb.) alerji olusabilir.Günümüzde artık metal kullanmadan güçlendirilmiş porselenden üretilen altyapılar metalin yerini tutmaktadır.

    1. Metal Desteksiz Tam Seramik Kuronlar ve Köprüler

Doğal dişler ışığı geçirir. Bunun sonucu olarak da dişte derinlik ve canlılık ortaya çıkar. Metal desteksiz porselen kuronların (tam seramik) ışık geçirme özelliklerinden dolayı, derinlik ve canlılıkları daha fazladır böylece doğal dişe en yakın sonuçlar elde edilir.

Bir ya da birden çok diş kayıpları , yada estetik diş hekimliği sorunu olan kişilerde, diş – diş eti – dudak ve gülme sorunu olan kişilerde porselen materyaller kullanılarak ideal estetik bir gülümseme sağlanmak amacı ile porselenler kullanılmaktadır. Yeni araştırmalar göstermektedir ki artık alt yapısında metal desteği olmayan porselenler tavsiye edilmektedir.

Bu uygulamaların bazılarında hekim bazılarında ise Hekim hasta birlikte karar verirler. Kullanılan materyaller;

  1. Lamine
  2. Empres
  3. Zirkonyum
  4. Cercon (Zirkonyum Oksit)
  5. Galvano
  6. Procera (Alimina Oksit)

Hareketli Protezler

Bazı ana dişlerin var olduğu bazılarınında çekilmiş olduğu vakalarda yapılan ve takılıp çıkarılabilen protez tipidir. Bu protezlere HAREKETLI PROTEZ denir. Parsiyel protezler ya klasik akrilik protez şeklinde yada veya iskelet protez denilen tek parça dökümden yapılır.Total protezler (Hiç diş olmayan ağızlara uygulanmaktadır. İleriki yaşlarda kullanılır) Parsiyel protezler (Kısmen dişsiz ağızlara uygulanmaktadır. Kroşe adı verilen, dişlerin üstüne gelen kancalar veya tırnaklar kullanılmaktadır)Hasas tutuculu protezler (Yine kısmen dişsiz ağızlara uygulanan kancası olmayan metal destekli protezlerdir) Parsiyel protezin kroşeler yerine hassas tutucularla ana dişe bağlanması ile yapılan protez tipidir. Ağızdaki dikey boyut mesafesine göre dikey sürgü yada topuz sürgü kullanılır. Diğer hareketli protez tiplerine göre daha estetiktir. Fakat bu sistem daha pahalıdır..

İmplant Üstü Protezler

implant_ustu_tam_damak_proteziSon yıllarda total protezler dişsiz ağızların tek şansı olmaktan çıkmıştır. Çene kemiğine yerleştirilen implantlar ve bunlardan destek alınarak hazırlanan protezler artık hastalara kendi dişleriyle çiğniyormuş hissi vermekte ve bu sebeple sıklıkla tercih edilmektedir.En basitinden alt çeneye yerleştirilen 2 implant daha haraketli ve uyumun daha zor olduğu alt çenede protezlerin haraketini azaltmakta ve büyük rahatlık sağlamaktadır. Minimum 2 olmak üzere dişsiz ağızlarda hastanın istekleri ve kemik durumuna göre çok farklı sayılarda implantlar ile sabit yada haraketli protezler yapılabilmektedir.

  1. Yeni protez ağızda yabancı ve büyük gibi olacaktır. Dudak ve yanaklarda doluluk hissi duyulacaktır.
  2. Alt protez daha çok hareket edecek ve yerinden çıkacaktır. Alt proteze alışmak daha zordur ve daha çok zaman alır.
  3. İlk günlerde salgı bezlerinin uyarılması sonucu tükürük miktarı genellikle artar .Bu durum geçicidir.
  4. Protezlerle konuşmak bazen sorun olur. Fakat bu sorun zamanla düzelir. Yüksek sesle okunmalı ve doğru telaffuz edilmeyen kelimeler tekrarlanmalıdır.
  5. Hareketli protezlerde özellikle tam protezlerde yemek yiyebilmek en azından 6-8 hafta sürebilir.Hasta başlangıçta küçük parçalara bölünmüş yumuşak besinler çiğnemelidir.Sağ veya sol taraf hangi tarak rahatsa o tarafı kullanarak ağzını çok açmadan yavaş yavaş çiğnemelidir.
  6. Tam protezlerle ilk haftalarda ön dişlerle kesinlikle ısırılmamalıdır.
  7. Hasta çok uzun süre dişsiz kalmışsa , dişsiz halde protezli olduğundan daha rahat yemek yiyebilir ancak bu sağlıklı bir durum değildir .Proteze alıştıktan sonra daha rahat yiyebilecektir.
  8. Protezlerin yumuşak dokular üzerine oturması ve fonksiyon esnasında hareket etmesi sonucu, bazı yerlerde vuruklar olabilir hasta düzenli olarak kontrole gelmeli ve vuruklar hekim tarafından alınmalıdır.
  9. Protezler geceleri takılmamalı ve dokulara dinlenme şansı verilmelidir . Protezler geceleri çıkarıldığında su içinde bırakılmalıdır Protezler her yemekten sonra çıkarılmalı ve diş fırçası ile temizlenmelidir. Diş macunu veya sabun kullanılabilir. Ayrıca protez temizliğinde özel olarak üretilen tablet ve solüsyonları üretici firmanın talimatlarına göre kullanılabilir.
  10. Hasta protezini kullanmaya kararlı olmalıdır.Ve mümkün olduğu sürece protezi ağızda tutmalıdır.
  11. Yeni protezlerde yapıştırıcı toz veya kremlerin kullanımı doğru değildir. Hasta bu şekilde kullanmaya alışacak olursa yapıştırıcı kullanmadan kendini güvende hissetmez ve sürekli toz kullanımı sonucu çevre dokular zarar görebilir.
  12. Protez kullanımına alışmak biraz zaman alır. Bu süre yaklaşık 2 ay sürmektedir. Bazen hastaların protezlerini çıkarmadan belli bir süre takmaları gerekebilir. Bu sayede hekim hastanın rahatsız olduğu yerleri belirler ve protezin daha rahat ve iyi oturması için belli düzeltmeler yapabilir.

Protez Yapıştırıcıları Uzun Süre Kullanılır Mı?

Genel olarak uygun bir dokuya iyi oturan protezlerin, protez yapistiricilarina ihtiyacı olmaz. Ancak hastanın dokusu tutuculuk açısından yeterli değilse yada protezin doku ile uyumu bozuldu ise kullanılabilir.Uzun sure kullanilan yapistiricilar vucut tarafindan emilip sistemik rahatsizliklara sebep olabilir. Eskimiş ve tutuculuğu zayıflamış bir protez yumuşak dokulara zarar vereceğinden bir an önce değiştirilmeli yada “astarlama“ denilen işlemle dokularla uyumu yenilenmelidir.

Protezlerin Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Proteziniz olması, ağız hijyeni ve bakımınıza daha az dikkat edeceğiniz anlamına gelmez. Aksine dişhekiminize düzenli olarak gitmeniz protezlerinizin ömrünü artıracak ve ağız sağlığınızı koruyacaktır.

  • Protezlerinizi her yemekten sonra çıkararak iç ve dış yüzeylerini dış fırçası + sabun kullanarak temizleyiniz. Yapılan araştırmalar protezi akar su altında parmaklarla ovarak temizleme yönteminin protez yüzeyindeki ve eldeki mikroorganizmaları tüm yüzeye yaymaktan öte bir işe yaramadığını kanıtlamıştır. Mutlaka dış fırçası ve sabunla iç ve dış yüzeylerini temizleyiniz.
  • Temizlerken kayganlaşan protezi tutmakta zorlanıyorsanız ve protezinizi düşürmekten endişeleniyorsanız yumuşak bir örtü üzerinde bu işlemi yapınız. Bu ufak önlem protezinizin düşerek kırılmasına engel olacaktır.
  • Diş macunu protezinizin dış yüzeyindeki cilasının kaybolmasına sebep olmaktadır. Eğer kullandığınız protezin cilasında bir kayıp var ise bu yüzeye mikroorganizmaların tutulması için ortam sağlayarak protezinizin temizliğini güçleştirecektir. Böyle bir durumda diş hekiminize baş vurarak durumun hekiminiz tarafından düzeltilmesini isteyiniz.
  • Protez temizliğinde, farklı amaçlar için üretilen her türlü temizlik maddelerini çamaşır suyu, bulaşık ve çamaşır deterjanları…vs kesinlikle kullanmayınız. Bu maddeler protezin yapısını bozmakla birlikte genel sağlık açısından da son derece tehlikelidir.
  • Protez temizliği için özel olarak üretilen tablet veya solüsyonları üretici firmanın talimatlarına göre dikkatli bir şekilde kullanabilirsiniz.
  • Protezin üzerine yarleştiği ağız içi dokularının temizliği de son derece önemlidir. Protezinizi temizledikten sonra temiz olmayan bir ağıza yerleştirdiğiniz taktirde yapmış oldunuz temizlik boşa gidecektir.Protezlerinizi çıkartıp temizledikten sonra ağız içindeki dişsiz alanları yumuşak bir diş fırçası veya gazlı bez ile temizleyiniz. Şayet ağızınızda bazı dişleriniz var ise onlarıda mutlaka diş fırçası ve diş macunu ile temizleyiniz.
  • Bölümlü protezlerde protezin ağızdaki mevcut dişlere tutunmasını sağlayan kroşelerin temizliği ağızdaki dişlerin korunması açısından son derece önemlidir. Kroşelerin etrafındaki ve iç yüzeyindeki besin artıkları temizlenmediği taktirde dişlere zarar verecektir. Her yemekten sonra mutlaka temizlenmelidir.
  • Protezlerinizi çıkardığınızda mutlaka su dolu bir kap içerisinde saklayınız.
  • Diş hekimlerinizin kontrolü altında olmadan protezlerinizde siz veya bir başkası aşındırma, ilave tamir gibi işlemler kesinlikle yapmayınız/yaptırmayınız. Protezinizle ilgili herhangi bir probleminiz olduğunda derhal diş hekiminize başvurunuz.
  • altı ayda bir kez düzenli olarak diş hekiminize kontrole gidiniz. Bu kontroller ilerde olabilecek problemlerin önlenmesine yarayacaktır.
  • Unutmayınız ki protezlerinizin de bir ömrü vardır ve en az iki en fazla beş yılda bir yenilenmesi gerekmektedir. Aksi halde değişen dokulara protezinizin uyumu bozulacak ve kullanımı güçleşecektir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>