Ortodonti

Ortodonti Nedir?

shutterstock_47233930_1 (800 x 450)Diş dizisindeki bozukluklar, iskeletsel anomaliler ve kapanış problemlerini braket, diş teli kullanarak düzeltmeyi amaçlayan bilim dalıdır. Ortodontik tedavide ortodontist tarafından her vakaya göre değişen bir tedavi planı uygulanır.

Vakaya göre tedavi süresi 1-3 sene
arasındadır. Genelde düşünülenin aksine sadece çocuklara değil her yaştan hastaya uygulanabilen bir tedavi şeklidir.
Amerikan Ortodontistler Derneği, çocukların 10 yaşından önce ortodontik gözleme girmesini tavsiye eder. O yaşlarda yeterince kalıcı diş çıktığından, olası sorunları görmek mümkündür.Ortodontik tedaviye erken yaşta başlamanın bir çok avantajı vardır.

Hangi Durumlarda Uygulanır?

Ortodontik problemlere “malokluzyon”veya “kotu kapanis”denir.Dogru ortodontik tedavi ile su sorunlar cozulebilir.

  • Capraşık,eğri,sıkışık dişler
  • Diş eksikliği
  • Diş fazlalığı
  • Çene uzaması veya çene kısalığı(ortognatik cerrahi)
  • Çene eklem problemleri(ağrı,ses,vb)

Ortodontik Sorunların Sebepleri Nedir?

  1. Beslenme Bozuklukları :Yeterli beslenemeyen kişilerde, çene ve yüz yapısında hacimsel küçülme meydana gelecek ve normal hacimdeki dişler küçük çenelerde gerekli yeri bulamayacakları için çapraşıklıklar, rotasyonlar (dönme), hatta gömüklük olguları görülecektir.
  2. Ağızdan Nefes Alma :Kronik iltihaplar ve benzeri nedenler, uzun süre devam ederse bademcikler aşırı derecede büyüyebilir. Bu durumda solunum yolları daralır ve nefes alma güçlüğü meydana gelir. Bu güçlüğü yenebilmek ve o bölgedeki hava geçiş yolunu genişletebilmek amacıyla çocuk alt çenesini ve buna bağlı olarak dilini öne alma zorunluluğu duyar. Bu durum, uzun süre devam edecek olursa alt çenenin öne doğru konumu yerleşir. Dil ön dişler arasına girer ve dişlerin sürmelerine engel olursa açık kapanış meydana gelir. Hasta burundan nefes alamıyor ise, üst çenenin büyüme potansiyeli üzerinde negatif etki oluşabilir.
  3. Parmak Emme :Yeni doğmuş bir bebekte oldukça gelişmiş bir emme mekanizması vardır. Emme içgüdüsü tatmin edilmemiş bir bebek, bu ihtiyacını gidermek için bazı alışkanlıklar edinir. Anne sütü ile 9-18 ay beslenençocuklarda çoğunlukla bu alışkanlık görülmez. Yapılan araştırmalar parmak emmenin yaşamın ilk birkaç haftasında açlığa bağlı olarak geliştiğini göstermiştir. Dişlerin sürmeye başladığı dönemde lokal iritasyonlardan doğan ağrı parmak emme yoluyla giderilebileceğinden bu alışkanlığın dişlenmeye yardımcı olduğu düşünülebilir. Parmak emme yaşla azalır.
    Parmak emme alışkanlığında erken dönemde hiç önlem alınmaz. Bu devrede alışkanlığı önlemek, çocuğun fizyolojisini etkileyeceği için zararlıdır.
    Parmak emme alışkanlığının tedavisi için kesin bir yaş söylenemez. Uygun zaman ayarlanması her çocuk için ayrı ayrıdır. Alışkanlığın derecesi, çocuğun geçmişi zaman ayarlanmasını etkiler. Genel olarak parmak emme 3.5 yaşından sonrada devam ediyor ise tedavisine başlanmalıdır..
  4. Yalancı Emzik : Fizyolojik özellikleri olan bir emziğin 1.5 yaşına kadar emilmesi zararlı değildir. Hatta çocuğun parmak emme gibi kötü bir alışkanlık edinmesini önleme yönünden yararlıdır. Yalancı emzikler sürekli olarak kullanıldıkları zaman, etki alanları içindeki dokulara uzun süreli anormal etki yapacağı için o bölgelerde düzensizlik ve çeşitli kapanış bozukluklarına neden olmaktadır.
  5. Yatış Şekli :Yatış şekli, çoğunlukla alt çenenin yatma sırasındaki konumunu belirler. Bu da bize alt çenenin ortalama günde 8 saat hangi konumda olduğu hakkında bilgi verir. Örneğin yüzü koyun yatan bir çocuk ile sırt üstü yatan bir çocukta alt çenenin konumu farklıdır. Uyurken sürekli aynı tarafa yatıp elini veya yumruğunu yüzü ile yastık arasına koyma alışkanlığı olan kişilerde o tarafta yüz devamlı bir basınç altında bulunacağı içinortodontik problemler çıkabilir.
  6. Diş sıkma, tırnak yeme, kalem ısırma, dudak ısırma…gibi kötü alışkanlıklar.
  7. Süt dişlerinin erken kaybı.
  8. Dişetine bağlı diş düzensizlikleri.
  9. Diş kaybına bağlı olarak meydana gelen düzensizlikler.
  10. 20 yaş dişlerinin öndeki dişleri sıkıştırmasına bağlı düzensizlikler.
  11. Genetik olarak yatkınlık.
  12. Hormonal düzensizlikler, sistemik hastalıklar.

Ortodontik Tedavi Aşamaları Nelerdir?

Ortodontik tedavi ihtiyacınızı sadece diş hekimi veya ortodontist belirleyebilir. Kapsamlı medikal ve dental özgeçmişiniz , ağız ve diş muayenesi , çene modellerinizin oluşturulması ve özel bazı röntgen filmleri ve fotoğrafınızın çekilmesi gibi birçok tanı yöntemini içeren bir muayeneden sonra, ortodontik tedaviye ihtiyacınızın olup olmadığı ve yapılacak tedavinin türü belirlenebilir.

  • SABİT ORTODONTİK APAREYLER :Diş üzerine yapıştırılan braketler ile yapılan tedavi şeklidir. Braketler metal yada porselenden olabilir. Diş rengindeki porselen braketler estetik olarak hiçbir rahatsızlık vermezler.
  • lingualLİNGUAL BRAKETLEME :Braketlerin dişlerin ön yüzeyi yerine, arka yüzeyine yapıştırılması suretiyle onların tamamen görünmez olmasını sağlayan bir tekniktir. Büyümeyi tamamlamış tüm gençlerde ve özellikle de erişkin hastalarda uygun bir tedavidir. Çocuklarda diş sürmeleri devam etmesi dolayısıyla braketleri yapıştırmak sorun olacağından tercih edilmez.

 

  • hareketliapareyHAREKETLİ ORTODONTİK APAREYLER :Basit tedaviler hareketli apareylerle (temizlemek için çıkarılabilen plak) yapılabilir.Dise hafif baski yapmasini saglayan narin teller ve yaylari vardir.Sinirli hareket saglar.Ancak kucuk yaslarda uygulanabilecek bir tedavi turudur.

 

  • ORTOGNATİK CERRAHİ :Ortodontik veya ortopedik tedavi ile düzeltilemeyecek durumlarda ortognatik cerrahiye başvurulur. Çene ve yüzde oluşan bozukluklar doğuştan yada kaza ve hastalıklara bağlı olarak sonradan ortaya çıkabilmektedir. Çenelerin birbirine ve yüze göre uyumsuzluğu hastalarda hem estetik hem de fonksiyonel rahatsızlıklara yol açmaktadır. Gelişen üstün teknoloji ve cerrahi teknikler ile bu bozuklukların düzeltilmesi sağlanabilmektedir.

Telsiz Ortodonti

iStock_000015965405MediumClear Aligner – Şeffaf Plaklar :Son yıllarda geliştirilen Clear-Aligner , invisalign ve orthoclear teknolojisi sayesinde çapraşık dişler braket kullanilmadan gorunmeyen seffaf plaklar ile duzeltilebilmektedir.Bilgisayar ortamında dizayn edilen bu damaklıklar her ay için 3 adet set-up edilip 1 ve 2 hafta gibi sürelerle değiştirilip dişlerin arzu edilen ideal pozisyona gelmesini sağlamaktadır. Yemek yerken çıkarılabildiği,kolayca temizlenebildiği ve ağızda farkedilmediği için braketlere oranla daha fazla avantaj sağlamaktadir.

  • Dezavantajı ; İnvisalign tekniğinin uygulanabilmesi için çok şiddetli bir iskeletsel problemin ve çapraşıklığın olmaması gerekir.

Ortodontik Tedavinin Yaş Sınırlaması Var mıdır?

Her yaş grubundaki kişiler ortodontik tedavi yaptırabilirler. Özellikle son yıllarda ortodontik tedavi yaptıran yetişkin sayısında belirgin bir artış görülmektedir.
Koruyucu ortodontik tedavi denilen tedavileri özellikle 8-15 yaş grubu çocuklarda yapılmaktadır. Ortodontik tedaviye başlamadan önce çocuğun sürekli dişlerinin tamamının çıkması gerekir. Sürekli dişler 6-7 yaşlarında çıkmaya başlar ve 12-14 yaşlarına kadar devam eder. Bu nedenle ortodontik tedaviye 12 yaşından sonra başlanması gerekir.
Tedavi süresi ortalama 8 ila 24 ay arasında diş yapısına göre değişmektedir.

Yetişkenler İçin Ortodonti

Ortodontik tedavi sanıldığı gibi sadece çocuklarda değil, aksine her yaşta uygulanabilen bir tedavidir. Sağlıklıdişeti ve kemik yapısına sahipseniz ortodontik tedavi herhangi bir yaşta yapılabilir. Özellikle dişlerdeki düzeltim sonrası değişen görünüm, kişinin kendine güvenini kazanmasını ve rahatlıkla gülümsemesini sağlayacaktır.
Yükselen diş sağlığı bilinciyle yetişkinler de artan sayılarla ortodontik tedavi görmektedirler. Fakat yetişkin tedavisi daha karışıktır.
Erişkin hastalar estetik nedenlerle metal braketlerin kullanılmasını istemediğinden metal braketler yerine seramik braketler tercih edilir. Diğer alternatifler ise braketlerin dişlere arkadan yapıştırılması lingual ortodonti) veya invisalign/orthoclear gibi şeffaf dişleri düzeltici plakların uygulanmasıdır.

Ortodonti Tedaviniz Sırasında Dikkat Etmeniz Gerekenler

  • Orta yumuşaklıkta bir fırça kullanmak gerekir. Özel ortodontik fırçaların kullanılması da yararlı olur.
  • Superfloss diş ipi kullanmak hijyenin tam sağlanması açısından büyük önem taşır.
  • Ağız hijyeninizi sağlamak için size yardımcı olacak diğer bir yardımcı materyal ise interdental fırçadır.
  • Ayrıca ağız gargaraları fırça ve diş ipinin yanında yardımcı olarak kullanılabilir, ama unutmayın ki asla fırça ve ipin görevini göremezler.
  • Elma, havuç gibi sert yiyecekler bıçakla kesilerek yenmelidir. Yoksa braketlerin kırılmasına neden olabilirler.
  • Özellikle kabuklu ve sert çerezler braketlerin kırılmasına sebep olabileceği için bunların tüketilmesinden kaçınılmalıdır.
  • Karamel gibi yapışkan yiyecekler braketlere yapışıp hem çürümelere hem de braketlerin kırılmasına neden olabilir. Bu dönemde diş eti sağlığınız açısından rutin kontrolleriniz büyük önem taşımaktadır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>